W pogoni za nowoczesnością czasami zatracamy realną perspektywę. Niejednokrotnie większą uwagę zwracamy na to, czy klawisz ma sloty na pamięci SD i USB PenDrive, niż to jak brzmi i jaką ma funkcjonalność muzyczną. Gdy „grasz” imprezy z eMPeTrójek, to Korg PA-50 cię nie zainteresuje. Ale jeśli jesteś grającym muzykiem szukającym dobrze brzmiącego instrumentu ze świetnie opracowanymi stylami akompaniamentu, to ten test cię zainteresuje...

Robert Bart

Gdy dystrybutor Korga – sopocka firma Mega Music – przesłał do naszej redakcji Korga PA50, instrument nie wzbudził sensacji. Keyboard ze stacją dyskietek FDD w XXI wieku? Wziąłem więc do siebie klawisz, bo „młode” pokolenie jakoś się nie garnęło... A ja i owszem – poznam się chętnie z tym klawiszem. Jestem na etapie poszukiwania drugiego parapetu do grania na żywca – brałem pod uwagę któregoś z nowych syntezatorów Korga (bo i po co mi drugi keyboard... :-)). Ale skoro przyszedł keyboard?

Instrument jest dość ciężki, nie tak jak zabawkowe Casio. Swoje waży – znaczy się ma dobre głośniki :-) Bo te lekkie to nie grają... I faktycznie – odpalenie pierwszych dźwięków i na twarzy pojawia się uśmiech. To gra! Klawiatura jest fajna, nie trzeszczy, ma osadzenie... Nie ma nic wspólnego z instalowanymi „kapciami” klawiszowymi w odpowiednich cenowo dla PA50 modelach keyboardów Yamaha. No proszę, można :-)

Tradycyjnie zacząłem ogrywać instrument od fortepianów i pian. I tu również zdziwienie. To gada! I się odzywa. Może nie na poziomie syntezatorów z 6000 zł i więcej, ale gdyby ktoś mi dał ten klawisz 10 lat temu, to bym nie uwierzył, że to jest klawisz klasy średniej. A cenowo baaardzo średniej. Korg PA50 kosztuje około 2800 zł! Zacząłem się przyglądać temu klawiszowi uważniej.

Korg PA50 to keyboard z wbudowanymi głośnikami z bass-reflexem. Nagłośnienie jest na tyle efektywne, że można komfortowo ćwiczyć, a i w czasie lekcji młodych adeptów sztuki klawiszowej wystarczy. Można też głośniki wyłączyć, gdy gra się na imprezie.

Centralnie umieszczony wyświetlacz monochromatyczny jest duży i czytelny – ma duże litery, jest podświetlany i sprawdza się w pracy, nawet w ciemnościach. Jeszcze raz podkreślę – ma duuuże litery (w pewnym wieku ma to znaczenie :-)). Wyświetlany tekst utworów jest dzięki temu czytelny i nie trzeba wytrzeszczać oczu.

Dla osób przyzwyczajonych do menu instrumentów firm Roland i Yamaha wymaga zaznajomienia się tryb wyświetlania danych, ale jest to do opanowania w ciągu kilku dni. Tym bardziej, że większość funkcji jest „wyrzucona” na panel sterowania.

Wyświetlacz jest otoczony programowymi klawiszami funkcyjnymi – w zależności od poziomu wyświetlania menu mogą służyć do wyboru programu (akompaniamentu, barwy, PERFORMANCE), określenia parametru do edycji czy wreszcie mogą służyć jako klawisze miksera do sterowania głośnością poszczególnych ścieżek akompaniamentu.

Poniżej wyświetlacza mamy... dwie sekcje sterowania sekwencerami. Tak – Korg PA50 ma DWA sekwencery odtwarzające utwory z dyskietek bądź pamięci. Warto wspomnieć, że Korg PA50 może odtworzyć jednocześnie nawet 40 partii (dwa sekwencery po 16 partów MULTITIMBRAL + dwa programy PERFORMANCE, a każdy ma 4 partie klawiatury). Co ciekawe – dyskietka może być odczytywana jednocześnie przez oba sekwencery. Nad stabilnością odtwarzania czuwa bufor danych. Jak przystało na klawisz do grania na imprezach, na wyświetlaczu jest pokazywany tekst – dużymi czytelnymi literami. To mi się podoba.

Suwak BALANCE służy do miksowania sygnałów z obu sekwencerów – skrajne położenia podowują, że odtwarzany słyszany jest tylko jeden utwór z jednego sekwencera/odtwarzacza.

Korg PA50 ma również pełnowartościowy 16-śladowy sekwencer do nagrywania i edycji utworów oraz stylów automatycznego akompaniamentu. W trakcie grania z wykorzystaniem automatycznego akompaniamentu można dzięki funkcji Backing Sequence. Wszystko działa szybko, prosto i skutecznie.

Prawa część zawiera sterowanie barwami i programami Performance, udostępnia kółko do wprowadzania wartości, klawisze +/-, exit/no i enter/yes, klawisze transpozycji oktawowej i sekundowej, a także sekcję klawiszy konfigurujących detekcję akordów (podział klawiatury, cała klawiatura, dolna/górna część klawiatury). No i mamy wybór programów barw (PROGRAM) i PERFORMANCE. Na dole, ponad klawiaturą są jeszcze klawisze PAD do wyzwalania efektów (np. scratch).

Lewa część klawiatury to domena akompaniametów – wybór stylów, wariacji, przejść, wstępu/zakończenia oraz nabicia. U góry mamy suwaki głośności (oddzielnie MASTER, akompaniament/sekwencera i barw granych z klawiatury. Świetnie, że np. z panelu można wybrać odtwarzanie przez akompaniament basu w oparciu o graną podstawę basową (akord w dole ma tercję, akompaniament gra w basie tercję). Nie trzeba się przedzierać przez menu – super! Możemy też wybrać bas w inwersji. Na panelu jest również przycisk wywołujący podział klawiatury według zadanego klawisza. Wszystko funkcjonalne i pod ręką.

Im głębiej wgryzałem się w PA50 tym większy miałem podziw dla twórców tego instrumentu. Miałem kiedyś przez chwilę do czynienia z PA1X – zrobił na mnie bardzo pozytywne wrażenie, ale wiadomo – to pierwsza liga stacji aranżerskich. Tymczasem ten tani Korg PA50 okazuje się mieć absolutnie wszystko, co potrzeba do grania sztuk. Stacja dyskietek pewnie przeraża młodzież przyzwyczajoną do komputerów i pendraków USB, ale na mnie nie robi negatywnego wrażenia. Kiedyś to był szczyt marzeń w klawiszu (jak zaczynałem swą przygodę z klawiszami :-)). Tym bardziej, że odczyt sekwencji jest szybki i bezbłędny.

Ale przecież Korg PA50 nie został stworzony jedynie dla odtwarzania sekwencji. Ma niezwykle sprawny i DOSKONALE zaprogramowany moduł automatycznego akompaniamentu. Fakt, że wymaga oswojenia się z pulsacją zmian akordów (dla mnie, yamahowca od wielu lat, wyczucie wymaga skupienia), ale gdy chwyci się ten „punkt”, to spokojnie można obyć się bez sekwencerów i dyskietek. Jeśli się umie grać :-)

Akompaniamenty mają po cztery wariacje na styl, dwa przejścia, wstrzymanie BREAK lub nabicie COUNT IN, dwa wstępy i dwa zakończenia. Interpretację akordów można zdefiniować według czterech trybów pracy: One Finger i trzy poziomy Fingered (1-3). W trybach Fingered są interpretowane 33 typy akordów. Praktycznie jest wszystko, co potrzeba :-) Akompaniamenty wykorzystują do 8 ścieżek – podczas odtwarzania akompaniamentów można szybko modyfikować głośności bądź wręcz mutować (wyciszać) poszczególne partie za pomocą klawiszy funkcyjnych obok wyświetlacza. Dodatkowa zaletą jest przypisanie do każdego stylu 4 zestawów ustawień wyboru barw Single Touch.

Moduł akompaniamentu ma dwie istotne zalety. Pierwsza to możliwość tworzenia własnych stylów akompaniamentu (zarówno w samym PA50, jak przy pomocy udostępnionego na stronie producenta darmowego programu do tworzenia akompaniamentów). Drugą zaletą jest zapewnienie kompatybilności z potężnymi bibliotekami stylów akompaniamentów z serii PA i starszej „i-”. W pamięci jest 256 stylów, które można uzupełnić o 48 stylów użytkownika.

Wracając jeszcze do odtwarzania utworów z dyskietek – fakt wyposażenia Korga PA50 w dwa sekwencery mogące odtwarzać utwory jednocześnie sprawia, że na bieżąco odtwarzając jeden utwór można do drugiego sekwencera wczytać kolejny plik. Wczytanie pierwszego utworu może trwać kilkanaście sekund, zaś wczytując następne można zachować ciągłość w graniu.

Obserwuję ostatnimi czasy przemianę w środowisku muzyków grających na imprezach okolicznościowych zwanych weselami :-) Coraz częściej młodzi ludzie grają na żywca, uzupełniając repertuar o utwory w plikach MIDI SMF. Podstawowym parametrem wyboru instrumentu staje się w tym momencie funkcjonalność stylów akompaniamentu i brzmienie barw. A pod tym względem Korg PA50 wydaje się przerastać konkurencję obecną na rynku w tym segmencie cenowym.

Podstawą jakości tego instrumentu jest brzmienie barw wzbogacone o świetny procesor efektów. Do dyspozycji są 4 multiefekty stereo – każdy z 90 algorytmami do wyboru. Tor syntezy też jest wysokiej klasy. Marketingowy slogan, że PA50 ma barwy z Tritona ma swoje uzasadnienie w rzeczywistości. W zakresach tych 5 oktaw, w których wykorzystuje się barwy, brzmią one świetnie – dynamicznie i przestrzennie. Gdyby zacząć sprawdzać wyższe zakresy może się niekiedy okazać, że producent „oszczędził”... Fakt, niektóre barwy w wyższych rejestrach bazują na samplach z niższych rejestrów i może pojawić się aliasing. Ale w rejestrach właściwych danym instrumentów (w realu, w skali instrumentu) brzmienie jest świetne. Przy 62-głosowej polifonii nie ma większych problemów w grze. Jedynie w razie wykorzystywania akordowej gry arpeggio na wciśniętym pedale Sustain może się pojawić efekt wyciszania dźwięków spowodowany wykorzystaniem maksymalnej polifonii – są wywczas wyciszane najwcześniej uderzone dźwięki nie trzymane na pedale.

Pod jeszcze jednym względem Korg PA50 jest instrumentem wyróżniającym się na tle konkurencji cenowej – producent udostępnił pełnowartościowy tryb edycji programów barw. Mamy dostęp do edycji wzmacniacza, wyboru multisampli, obwiedni wysokości dźwięku, sekcji filtracji (m.in. filtr LP z rezonansem!) i LFO. Warto wspomnieć, że barwy mogą być złożone z dwóch multisampli, jednak wówczas maksymalna polifonia redukuje się o połowę.

Analizując barwy należy podkreślić świetne – jak na tę klasę – brzmienie fortepianów i pian elektrycznych, doskonałe akordeony w bogatym wyborze, godne hammondy, niezłe saksofony, przyzwoite gitary akustyczne i klasyczne, doskonałe basy i rewelacyjnie gadające bębny. No, te ostatnio mają chyba ciut za dużo pogłosu :-) Ale dynamika i wykop robią piorunujące wrażenie. Warto również podkreślić, że bębny są doskonale zaprogramowane w akompaniamentach.

Oto przykłady dźwiękowe.

Korg PA50 - barwy PIANO i E-PIANO (mp3, 160 kbps)

Korg PA50 - barwy HAMMOND (mp3, 160 kbps)

Korg PA50 - akordeony (mp3, 160 kbps)

Korg PA50 - style nowoczesne (mp3, 160 kbps)

Korg PA50 - style - improwizacja (mp3, 160 kbps)

Korg PA50 - styl Soft Beat: Celine Dijon 'Because You Loved' (mp3, 160 kbps)

Utwory w plikach MIDI SMF dostępne w portalu Utworki.pl

Korg PA50 - plik MIDI SMF Utworki.pl - Zuza - z rep. Krzysztof Krawczyk

Korg PA50 - plik MIDI SMF Utworki.pl - Bedzie pieklo - z rep. Video

Korg PA50 - plik MIDI SMF Utworki.pl - Over The Hills And Far Away - z rep. Gary Moore

Korg PA50 - plik MIDI SMF Utworki.pl - Shut Up And Sleep With Me - z rep. Code Red

Korg PA50 - plik MIDI SMF Utworki.pl - The Tide Is High - z rep. Blondie

Korg PA50 zaskoczył mnie. Bardzo pozytywnie. Nie spodziewałem się, że można mieć tak dopracowany i dobrze brzmiący keyboard w cenie poniżej 3000 zł. Warto jeszcze wspomnieć, że producent na specjalnie stworzonej stronie internetowej dla serii PA udostępnia mapy programów barw, by móc wykorzystać Korga PA50 pod kontrolą programu Cubase/Nuendo i Logic :-) Brawo!.

Jeśli komuś nie przeszkadza, że utwory trzeba wczytywać z dyskietek, to jest to rewelacyjny klawisz. Więcej – znam takich muzyków, którzy są tak przyzwyczajeni do dyskietek, że dalej grają z nich. W takim przypadku można zamienić stary instrument na nowy, świetnie brzmiący za bardzo okazyjną cenę. W każdym przypadku, jeśli szukamy klawisza w okolicy 3000 zł, to koniecznie trzeba ograć PA50.

Dystrybutor: Mega Music