Jedno trzeba przyznać – Creative Labs mocno naciska na rynek kart i interfejsów semi-pro. Po niewątpliwym sukcesie kart PCI oraz PCMCIA firmowanych logo EMU czas nadszedł na rozwiązania na USB. I tutaj EMU od razu zaatakowało rynek interfejsów na USB 2.0. Wprawdzie specjaliści EMU/Creative nie pokusili się o stworzenie wielokanałowych interfejsów, ale interfejs 0404 USB wygląda na przemyślaną i dopracowaną konstrukcją. Jak jest w istocie?

Radek Barczak

Standardem staje się wykorzystywanie przetworników 24-bit/192 kHz. Takie też zastosowano w EMU0404USB. Na wejściach zainstalowano przetworniki AKM AK5385A, a na wyjściach AKM AK4396. Interfejs może pracować w częstotliwościach próbkowania od 44.1 kHz do 192 kHz, przy czym złącza cyfrowe i MIDI są dostępne do 96 kHz umożliwiając pracę na 4 kanałach audio (2 analogowe i 2 cyfrowe) i w MIDI, a dla częstotliwości próbkowania 176.4 kHz i 192 kHz pracują tylko wejścia i wyjścia analogowe. Zakres dynamiki jest imponujący – dla wyjść jest to aż 117 dB, zaś dla wejść 113 dB. Dokonując pomiary wejście-wyjście maksymalnie można uzyskać 104 dB, co jest wynikiem bardzo dobrym, zwłaszcza biorąc pod uwagę relatywnie niską cenę urządzenia.

EMU 0404USB to całkiem spora i wygodna w użyciu skrzyneczka. Nie ma kłopotu z dostępem do potencjometrów czy przełączników, a wszystko jest rozplanowane przejrzyście i czytelnie. Od przodu mamy dostęp do wejść analogowych (2 × combo XLR/jack 1/4”), cyfrowych złączy wejściowych i wyjściowych S/PDIF – zarówno w postaci optycznej, jak elektrycznej oraz wyjścia słuchawkowego. Z tyłu panelu odnajdziemy wyjścia analogowe (2 × jack 1/4”), porty MIDI IN i OUT, złącze USB, złącze do zasilacza i włącznik zasilania. Tak – niestety, EMU0404USB musi być zasilane zewnętrznie. Nie ma możliwości zasilenia go poprzez złącze USB. Ale z drugiej strony czeka nas kilka pozytywnych niespodzianek.

Po pierwsze, na wejściach mamy przedwzmacniacze mikrofonowe oznaczone logo XTC z zasilaniem Phantom – pełne 48 V. Po drugie, każdy preamp ma dedykowany potencjometr regulacji poziomu wzmocnienia wraz z 5 diodami informującymi o przekroczeniu poziomów: -18 dB, -12 dB, -6 dB (zielone), -3 dB (żółta) oraz 0dB - CLIP (czerwona) – zakres wzmocnienia do +65 dB wydaje się być wystarczający. Prawidłowo została dobrana także impedancja (1.5 kOhm). Jak na urządzenie niskobudżetowe dobrze prezentuje się również headroom preampów – wynik na poziomie +8 dBu nie należy może do rekordów, ale sytuuje EMU0404USB w grupie bardzo dobrych średniaków. To co ważne, preampy brzmią przejrzyście i nie wprowadzają szumów. Poza tym każdy z kanałów przedwzmacniacza ma jeszcze przez przetwornikiem analogowo-cyfrowym limiter uaktywniany z panelu sterowania! Ciekawostka jest ponadto wyposażenie EMU0404USB w odcięcie masy – przełącznik znajduje się na płycie dolnej interfejsu. Na dodatek wejścia mogą działać również jako przedwzmacniacze instrumentalne Hi-Z. Dla nagrywających z pewnością przydatną informacją będzie to, że kanały wejściowe mają sprzętowo rozwiązany monitoring bezlatencyjny – dotyczy to również złączy cyfrowych S/PDIF.

Oto przykładowe nagrania dokonane w MM Studio Przemka Ślużyńskiego. Śpiewa Paulina Leśna.
Przykłady bez załączonego limitera w EMU0404USB

wokal (TLAudio Ivory 5001 + Neumann TLM103)

wokal (EMU0404USB + Neumann TLM 103)

Daje się zauważyć, że preampy EMU0404USB dają delikatnie „grubszy” sound, ale z drugiej strony nie można powiedzieć, że nagranie przez preampy EMU jest gorsze. Może nieco mniej wysublimowane brzmieniowo, bardziej dosadne, ale na ocenę jakości nie ma to wpływu. Bardziej na upodobania. Z drugiej strony szukając alternatywy dla EMU0404USB musimy się liczyć, że konkurencyjne rozwiązania również mają swoje „ale”. Pamiętajmy, że w tym przypadku preamp EMU porównujemy z przedwzmacniaczem, w którym jeden tor kosztuje tyle, co cały EMU0404USB. A jak to brzmi z załączonym limiterem?
Przykłady z załączonym limiterem w EMU0404USB

wokal (TLAudio Ivory 5001 + Neumann TLM103)

wokal (EMU0404USB + Neumann TLM 103)

No tak – ale takich urządzeń o takich parametrach technicznych i możliwościach jest na rynku sporo. Czym się więc EMU0404USB wyróżnia? Przechodzimy do meritum. Ano tym, że monitoring sprzętowy ma przełącznik MONO ;) Ileż to razy, mając do dyspozycji zewnętrzny interfejs audio z jednym podłączonym mikrofonem wkurzało nas to, że w razie wykorzystania monitoringu sprzętowego odsłuchiwany np. wokal był w słuchawkach tylko w jednym kanale? EMU rozwiązało ten problem – przełącznik trybu monitoringu STEREO/MONO jest tyleż genialnym, co prostym rozwiązaniem. A jak podnosi komfort pracy! To strzał w dziesiątkę.

Wyjścia analogowe są zdublowane – za pośrednictwem złączy jack 1/4” TRS można podłączyć np. monitory studyjne bądź mikser, a do złącza stereo mini-jack 1/8” głośniki multimedialne. Prócz tego mamy wyjście słuchawkowe o impedancji 22 Ohm na złączu stereo jack 1/4” z oddzielną regulacją wzmocnienia.

Prócz złączy analogowych EMU0404USB wyposażono w zdublowane złącza cyfrowe S/PDIF – są zarówno optyczne na złączu TOS-Link, jak elektryczne na złączach cinch. W pierwszej chwili może się wydać, że są zbędne... No chyba, że podłączymy cyfrowo wzmacniacz kina domowego ;) Ale jest i inne zastosowanie tego złącza – mnoży się nam ilość zewnętrznych procesorów efektów ze złączami cyfrowymi, a do tego z panelami VST do kontroli parametrów efektów. Odciążenie procesora naszego komputera i zastosowanie przyzwoitej jakości procesora pogłosowego zwłaszcza w przypadku interfejsu na USB jest interesującą propozycją, a jeśli są to algorytmy TC Electronic (choćby najnowszy M350) bądź Lexicon (MX200 lub MX400) to robi się ciekawie. Oczywiście, za taki procesor trzeba zapłacić więcej jak za testowany interfejs... Ale warto pamiętać, że taka możliwość istnieje. EMU0404USB może również służyć jako przetwornik analogowo-cyfrowy – bez konieczności podłączenia do komputera. W trybie sprzętowego monitorowania Direct Monitor mamy możliwość wyboru pomiędzy wejściami analogowymi i cyfrowymi, a to oznacza, że testowany interfejs jest jednym z najtańszych dwukanałowych przedwzmacniaczy mikrofonowych z wyjściem cyfrowym.

Gdyby oceniać potencjał EMU0404USB po wyposażeniu, to jest to jedna z najlepszych i najbardziej przemyślanych propozycji na rynku. Ale to nie wszystkie atuty testowanego urządzenia. Mało jest na rynku firm, które tak sowicie jak EMU (a właściwie Creative Professional...) wyposażają swoje produkty w użyteczne oprogramowanie. Nie dziwi, że w komplecie z EMU0404USB znajduje się wirtualny moduł dźwiękowych Proteus VX – w końcu to produkt stajni EMU ;) Ale lista pozostałego oprogramowania wręcz zapiera dech w piersiach. No bo tak – ekspansja Steinberga z powszechnie dokładana aplikacją Cubase LE jest faktem. I tu EMU0404USB nie jest wyjątkiem. Ale w końcu nie każdemu musi odpowiadać interfejs Cubase... Więc dla każdego coś miłego – do dyspozycji nabywcy jest również SONAR LE, dla muzyków usposobionych bardziej „didżejsko” Anleton Live 4 LE, a dla gitarzystów IK Multimedia AmpliTube LE. Zresztą ten ostatni przyda się również w na przykład w produkcji reklam, ścieżek dźwiękowych do filmów itp. Prócz tego zyskujemy edytor plików dźwiękowych w postaci WaveLab LE. A cały ten przepotężny zasób softu w komplecie z użytecznym interfejsem w cenie 820 zł. Dla samego oprogramowania opłaca się kupić ten interfejs!

Jeśli chodzi o sterowniki – producent wyposażył EMU0404USB w sterowniki zarówno dla komputerów PC (ASIO2, WDM MME) w tym również dla Windows x64, jak Macintosh (Core Audio oraz Core MIDI). W niewielkich projektach można stosować latencję rzędu 3 ms, jednak w większych projektach z zastosowaniem wirtualnych instrumentów VSTi wskazane jest wybranie opóźnienia 10 ms. Osobiście zawsze ustawiam tę wartość – a jestem czynnym muzykiem – i praktyka pokazuje, że absolutnie nie stanowi to problemu w pracy.

Wydajność sterowników EMU0404USB jest około 7-10% niższa, niż rozwiązań na kartach PCI (np. EMU1820). To standard – nie spotkałem dotąd interfejsu na USB (nie ważne, czy USB 1.1, czy 2.0) który by tej cechy nie miał. Są wprawdzie producenci, którzy znaleźli „sposób” na marketingowe rozwiązanie problemu większego obciążenia dla systemu interfejsów na USB ;) Przykładowo taki Lexicon minimalną latencję wyjściową dla interfejsów Lambda i Omega ustawił na ponad 35 ms – noooo.... w takiej sytuacji można pisać w materiałach reklamowych, że „nie spostrzeżesz się nawet, że to interfejs USB, a nie karta PCI”. Faktycznie – do momentu, gdy będę chciał zagrać barwami instrumentów wirtualnych...

Ale wróćmy do EMU0404USB. Ważne, że na dobrej konfiguracji komputera przy obciążeniu dochodzącym do 80% CPU nie pojawiają się w sygnale kliki i inne niepokojące i niechciane dźwięki. Oczywiście – wiele zależy tu właśnie od wydajności konfiguracji komputera. Pamięć RAM o mniejszej objętości niż 1 GB to potencjalne problemy bynajmniej nie wpływające na zapewnienie komfortu pracy. Stosowanie „biurowych” procesorów (Sempron lub Celeron) również nie wróży niczego dobrego – dołączony do EMU0404USB syntezator Proteus VX na maszynie z procesorem AMD Sempron 2500+ przy latencji 10 ms zaczynał „prychać” przy 5 kanałach MIDI. Na innej konfiguracji ze starszym procesorem (3-letnim !) AMD Athlon XP Barton 2500+ testowany interfejs bez problemu pociągnął na latencji 10 ms sekwencję na 12 kanałach. W sumie można powiedzieć, że EMU0404USB trzyma normę interfejsów na USB. To na co warto zwrócić uwagę to fakt, że testowany interfejs może pracować bez problemów nawet z częstotliwością próbkowania 88.2 kHz bądź 96 kHz. Pojawia się oczywiście pytanie o sens... No, chyba że efektem naszej pracy ma być płyta DVD ;)

Próba oceny najnowszej konstrukcji EMU/Creative nie pozostawia wielkiego wyboru – zarówno pod względem funkcjonalnym, jak i jakościowym to doskonała propozycja dla osób szukających zewnętrznego interfejsu na USB. Ogromnym atutem jest możliwość monitorowania sprzętowego w trybie mono, świetną sprawą może być limiter dla preampów, które same z siebie też zasługują na wysoką ocenę. Fakt wykorzystania złącza USB 2.0 pozwala na bezproblemowe korzystanie z dobrodziejstw pracy w wyższych częstotliwościach próbkowania (tylko... w jakim celu ;)). Sterowniki są stabilne, podczas testu ani razu nie zdarzył się „wysyp” Cubase (ASIO) bądź Sonara (WDM). No i rodzynek na koniec – w właściwie wysyp rodzynków. Dołączone do karty programy są ogromnym atutem tego interfejsu. Są to wprawdzie „lekkie” wersje programów, ale absolutnie wystarczają do tworzenia i miksowania muzyki. W cenie nieco ponad 800 zł nie znajdziemy na dzień dzisiejszy ciekawszej propozycji.

Do testu dostarczył: Music Store